Ulat ni Eduardo Salvador

Hindi lamang pagkain sa hapag ang dala ng mga sariwang gulay mula sa Quezon Province, kundi isang makapangyarihang mensahe ng sining at adbokasiya. Ito ang naging sentro ng “Roots in Bloom: Be the Cause for Her,” isang vegetable bouquet-making workshop, na idinaos sa 1975 Food Park sa Los Baños, Laguna, noong Linggo, Marso 29, bilang pagdiriwang sa International Women’s Month.

Ang workshop ay inorganisa ng UPLB Delta Lambda Sigma Sorority (DLS), katuwang ang Magsasaka at Siyentipiko para sa Pag-unlad ng Agrikultura (MASIPAG). Layunin nitong bigyang-pugay ang kababaihang magsasaka at ipakita ang kanilang mahalagang papel sa larangan ng agrikultura, partikular na sa seguridad sa pagkain at ekonomiya ng bansa.

Gulay bilang sining at paninindigan

Sa halip na tradisyunal na bulaklak, mga kumpol ng mustasa at iba pang organikong ani ang naging bida sa aktibidad.

Para kay Vergie Nazareno, isang farmer trainer mula sa MASIPAG, ito ang unang pagkakataon na itinampok ang kanilang mga ani bilang isang porma ng sining.

“Napakaganda ‘yung ganitong setup dahil marami tayong maeengganyo, lalo-lalo na ‘yung mga kabataan. Iyong mensaheng gusto kong iparating ay kung ito ‘yung gulay na ating i-prepare [bilang bouquet], talaga namang bukod sa maganda ‘yung vegetable, ‘yun ay puwede mo pang lutuin at makain ng pamilya,” ani Nazareno.

Ayon pa sa kaniya, ang ganitong klaseng aktibidad ay importante para sa MASIPAG sapagkat napalalawak nito ang sustenable at organikong agrikultura, lalo na sa panahon ngayon kung saan mas laganap na ang paggamit ng mga kemikal sa pagtatanim ng gulay.

Ang ideya ng vegetable bouquet-making workshop ay bahagi ng tradisyon ng UPLB DLS na magsagawa ng buwanang aktibidad na nakabatay sa kanilang adbokasiya, tulad ng pagbibigay-pagkilala sa mga magsasaka at mas pagpapalakas ng kanilang mga panawagan.

“Naisip namin, why not ‘yung farmers, tapos ‘yung produce nila ang gagawin naming bouquet? Gusto naming mas makilala sila ng mga estudyante at mas mapalawak ang network nila sa loob ng campus,” ani Aubrey Uri, Grand Archon ng UPLB DLS.

Bukod sa mga bouquet, tampok din sa workshop ang iba’t ibang produktong gawa sa organikong ani tulad ng ginger candy, banana chips, cassava chips, at ang ginataang talbos ng kamoteng kahoy—isaang espesyal na putahe ng kababaihang magsasaka.

Tinig ng kababaihan sa agrikultura

Sa likod ng masustansyang bouquet ay ang kuwento ng pakikibaka. Ibinahagi ni Nazareno at ng isa ring farmer trainer na si Lita Exconde ang mga hamon na kinakaharap ng mga babaeng magsasaka—mula sa epekto ng climate change at militarisasyon hanggang sa diskriminasyon sa sahod.

Binigyang-diin ni Exconde na sa kabila ng mas mababang pasahod sa kababaihan kumpara sa kalalakihan sa bukid, kaya rin nilang gawin ang lahat ng mabibigat na trabaho gaya ng pag-aararo, pagbabayo, at pagpapasan.

“Ang papel ng kababaihan ay mula sa paggising, pag-prepare ng pagkain, hanggang sa pagsasaka at pag-aani. Dapat kilalanin ng lipunan na ang kababaihan ay may malaking kapangyarihan upang baguhin ang lipunan,” saad niya.

Ang lupa ay buhay, ang binhi ay buhay

Para sa mga estudyanteng lumahok, ang paggawa ng bouquet ay nagsilbing “political statement.” Pagbabahagi ni Lara Mendoza, isang estudyante ng UPLB, ang sining ay mabisang paraan upang ipakita ang mga hinaing at simbolo ng pakikibaka.

“Art is our loudest form of expression para maipakita ang mga struggle natin. Sinasalamin nito ang broader situation natin sa society,” ani Mendoza.

Sang-ayon din dito si Aiseyiah Canlas, isa ring mag-aaral ng UPLB, na nagsabing ang aktibidad ay nagpapakita na ang agrikultura ay hindi lamang tungkol sa pagkain kundi maaari ring maging parte ng sining.

Dagdag pa ni Venice Bringino, isa sa mga namuno ng workshop, nais nilang ibida ang pagbibigay-pugay at plataporma para sa kababaihang magsasaka sapagkat ang mga babae ay hindi lamang basta babae—marami silang kayang gawin.

Nagtapos ang programa sa isang malakas na panawagan kung saan ibinida ang patuloy na pagtangkilik sa organikong pagsasaka at ang pagpapatibay ng ugnayan sa pagitan ng mga prodyuser at konsyumer.

Binigyang-diin ni Exconde ang kahalagahan na maunawaan ng mga mamamayan ang misyon ng MASIPAG, partikular na ang pagtataas ng antas ng pamumuhay ng mga maralitang magsasaka.

Ayon sa MASIPAG, mahalagang makiisa ang mga kapwa magsasaka, kabataan, at iba’t ibang sektor sa pagsusulong ng likas-kayang pagsasaka upang matiyak ang pagkakaroon ng sapat at ligtas na pagkain para sa bawat pamilya.