Ulat nina Lei Bacayon, Marcus Acuña, Hayes Majadas, at Juzel Perfecio

Masining na fruit carving tampok sa “Hapag-Laguna,” na nagpapakita ng lokal na galing at pagkamalikhain. | Kuha ni Marcus Acuña

STA. CRUZ, LAGUNA — Napuno ng mga residente at turista ang Laguna Provincial Capitol Ground sa Sta. Cruz noong ika-18 ng Marso upang ipagdiwang ang tinaguriang Mother of All Festivals: Ani ng Laguna o Anilag. Kasama sa pagdiriwang ay ang “Hapag Laguna: Mga Lasa ng Pamana at Ani ng Lalawigan,” kung saan taunang kinikilala ang kultura, mga produkto, at lutuing Lagunense.

Isa sa mga tampok na putahe ang adobong baka sa gata ng Pagsanjan nina Jaymsee at Marie Chris Zaguirre kung saan pinagsasama ang lutuing Pinoy at Mexicano upang mapanatili ang panlasang Lagunense. | Kuha ni Hayes Majadas

Isa sa mga nabidang putahe ang adobo sa gata ng Pagsanjan na inihandog ng mag-asawang sina Jaymsee at Marie Chris Zaguirre.

Para kay Jaymsee, “[Mga] pamana na binigay sa amin ng mga matatandang mga lola namin na yung recipe noon. Hanggang ngayon, yung tradisyon noon [ay] dinadala pa rin namin.” Dagdag pa niya na pinagsasama nila ang mga lutuing Pinoy at lutuing Mexicano sa El Panchito na kanilang restaurant. Nakikita nila na isa itong paraan upang mapanatiling mayabong ang panlasang Lagunense.

Isa sa mga dumayong turista upang makitikim ng mga putahe sa programa ay si Virgie Ogalde Ramos na unang beses pa lamang dumalo sa Anilag. Aniya, sa Hapag Laguna pa lang niya nasubukan ang Kalderetang Balut at Adobo sa Gata. Iminungkahi ni Virgie na dapat ipinakikilala sa elementarya ang mga lokal na produkto kagaya ng mga pagkain at mga damit dahil dito maipakikita kung paano pinahahalagahan ang mga pamanang kultura sa mga Lagunense.

Kabilang din sa mga dumalo ang magkaibigang Arielle at Diana, dalawang estudyante na nais matikman ang iba’t ibang uri ng pagkain sa Anilag.

Nang tanungin tungkol sa pagpapahalaga sa kultura, naibahagi ni Diana na mas napapahalagahan sa pamamagitan ng ganitong mga pagdiriwang ang kultura sa pagkain ng mga Lagunense. Dagdag pa ni Arielle na naipapakita ng bawat bayan sa Laguna ang kani-kanilang kultura sa iisang lugar lamang.

Bukod sa mga lokal na kusinero at kusinera, layunin din ng Hapag Laguna na suportahan ang mga lokal na negosyante at magsasaka ng lalawigan. Isa na rito si Juvy Blaza, tindera sa Anilag ng kanyang mga likhang sumbrero, pamaypay at bag na gawa sa pinatuyong dahon ng pandan.

Ayon kay Juvy, nakatulong ang Anilag upang maipakilala nila ang mga produktong kinagisnan nila mula sa kanilang bayan. Dagdag pa niya na umaasa siyang mas marami pang kabataan ang mahikayat na matuto ng ganitong sining upang makatulong sa pagpapalaganap nito, pati ng pamilya nila.

“Sana nga madami pang mga kabataan na magkaroon ng interes na matuto ng mga ganitong gawain para sa ikauunlad din ng mga bawat pamilya namin,” aniya.

Kabilang din ang samahan ng mga magsasaka mula sa Samahan ng Organikong Industry ng Laguna o SOIL Agricultural Cooperative. Handog nila ang samu’t saring produkto tulad ng talong, cucumber, okra, itlog na maalat, organic duck eggs, microgreens, at tablea.

Iba’t ibang organikong ani at produktong Lagunense mula sa SOIL Agricultural Cooperative ang itinampok sa Hapag Laguna. | Kuha ni Marcus Acuña

Ibinida ng isa sa mga kasapi ng samahan na si Adrea Alforte na ang kanilang mga produkto ay certified organic na garantiyang ligtas sa kapaligiran at hapagkainan.

Idinagdag ni Andrea na pinahahalagahan sa kanilang samahan ang tradisyunal na pamamaraan ng pagsasaka. Aniya, marami pa rin silang ginagamit na mga katutubong pamamaraan sa pagsasaka tulad ng hindi sobra-sobrang pagbubungkal ng lupa, hindi paggamit ng pestisidyo at mga hindi organikong pampataba ng lupa.

Samantala, naibahagi naman ni Alforte na naging malaking tulong ang Anilag Festival sa pagpapakilala ng kanilang mga produkto at sa pagsulong ng organic farming. Ayon sa kanya, maraming mga taga-Laguna ang hindi nakakaalam sa kanilang organisasyon kaya naman nais niyang maging dahilan ang pagpunta nila sa Anilag upang mas hanapin at suportahan ng mga Lagunense ang organic farms ng lalawigan.

Layunin ng Hapag Laguna na mapalitaw ang malasa at makulay na kultura ng mga Lagunense pati na rin kung paano nabibigyang-halaga ang mga pamanang tradisyon at kasaysayan ng lalawigan.

Ang Anilag Festival 2026 ay ginanap mula ika-16 hanggang ika-22 ng Marso sa Laguna Provincial Capitol Ground.