Ulat ni Carl Albert Dinopol

Bahagi na ng pang-araw-araw na pamumuhay ng mga Pilipino ang pag-inom ng kape. Pagkagising sa umaga, kasabay ng pananghalian, tuwing oras ng siesta, at kahit bago matulog o habang nag-aaral, hindi mawawala ang kape na ating katuwang sa anumang kalagayan ng ating buhay. Ngunit sa likod ng bawat higop natin sa kape, ay mayroong mga kwentong kaakibat nito na hinubog ng sipag, tiyaga at panahon, at ito ay ang kwento ng mga kababaihan sa industriya ng kape.

Ang coffee processing center ng CGUMC kung saan ginagawa ang mga kape. Larawang mula sa DA-Philippine Center for Postharvest Development and Mechanization (DA-PHilMech).

Sa Coffee Processing Center ng Casile-Guinting Upland Marketing Cooperative (CGUMC) sa Barangay Casile, Cabuyao Laguna, matatagpuan ang mga kababaihan na nangunguna sa paggawa at pagproseso ng mga inaning kape para gawing produkto na binebenta sa merkado.

Dalawang kababaihan mula sa magkaibang henerasyon ang sumasalamin sa husay at kagalingan ng mga kababaihan sa anumang industriya, isang operations manager na nangangasiwa sa kabuuang operasyon ng kooperatiba, at isang beteranang manggagawa na matagal nang kabilang sa industriyang ito.

Kababaihan bilang lider at pinuno

Si Michelle Dela Cruz, operations manager at marketing director ng kooperatiba, ang nangangasiwa sa pang araw-araw na takbo ng operasyon. Ayon kay Michelle, bata pa lamang siya ay mulat na siya sa industriya ng kape at kooperatiba, at malaki ang naging tulong ng CGUMC sa kanya dahil nahanap niya ang kanyang angking kakayahan at nahubog ang kanyang kumpiyansa sa sarili.

“Malaki ang epekto ng kape sa amin dahil hindi lang ito produkto, ito rin ang nagbigay sa amin ng oportunidad at pag-asa,” saad niya.

Dagdag pa ni Michelle, ang isa sa pinaka magandang pangyayari sa kanyang buhay bilang parte ng kooperatiba ay ang nabuo nilang pagkakaibigan at samahan ng kanyang mga kapwa kababaihan na nagtatrabaho rin dito.

Kababaihang humuhubog sa bawat timpla

Bukod kay Michelle, mayroon pang isang katangi-tanging babae na nagtatrabaho rin sa CGUMC. Si Leony Caraan, 68, at isa sa pinakamatandang nagtatrabaho sa kooperatiba, ang nakatalaga sa pagproseso ng kape at mahigit apat na dekadang nagtatanim ng kape.

Ayon kay Leony, nagsimula siyang magtrabaho sa kooperatiba bilang katuwang ng kanyang asawa sa pag-aalaga ng kanilang taniman. Ngunit kalaunan, nang pumanaw ang kanyang asawa, ipinagpatuloy niya ang nasimulan nilang trabaho dahil sa mga kaalamang natutunan niya at sa kanyang pagmamahal sa industriya.

Si Nanay Leony habang sinusuri ang bawat butil ng kape.

Ngayon, bahagi siya ng proseso ng pag-susuri ng mga butil ng kape, isang gawaing nangangailangan ng tiyaga at pasensya. Para sa kanya, hindi lamang pera o kita ang motibasyon niya sa pagtatrabaho, kundi pati na rin ang nabuo nilang samahan ng kanyang mga kapwa kababaihan sa kapehan.

“Malaking parte na ng buhay ko ‘to [kooperatiba] dahil dito kami nagkukwentuhan at nagtutulungan kahit maraming problema,” ani Leony.

Maihahalintulad ang nabuong karanasan niya sa kape,dahil gaya ng kape na parte ng pang araw-araw na pamumuhay ng karamihan sa mga Pilipino, hindi na rin maihihiwalay kay Leony ang kooperatiba at nabuo nilang samahan dito.

Kababaihan sa iba’t ibang larangan

Mula sa mga kwento ni Michelle at Leony, hindi maipagkakaila na napakalaki ng papel na ginagampanan ng mga kababaihan sa iba’t ibang industriya gaya ng kape.

Masasalamin dito na hindi na lamang nakukulong ang mga kababaihan sa ideya na sila ay dapat nasa tahanan lamang at nakatuon sa mga gawaing bagay, bagkus gaya ni Michelle, kaya rin ng mga kababaihan na mamuno at pangunahan ang isang organisasyon.

Tulad din ni Leony, hindi rin hadlang ang edad upang patuloy nating gawin ang ating gusto sa buhay. Patunay ito na ang kakayahan at dedikasyon ng mga kababaihan ay hindi nasusukat sa panahon, kundi sa kanilang pagpapatuloy sa kabila ng anumang pagsubok na kaharapin.

Sa mas malalim na pagtingin, maihahambing ang buhay sa proseso ng paggagawa ng kape na isinasagawa nina Michelle at Leony. Tulad ng bawat butin ng kape na dumaraan sa proseso bago ito maging isang produkto, hinuhubog din tayo ng mga kababaihang nakakasama natin sa iba’t ibang yugto ng ating buhay–maging sila man ay si nanay, si ate, si titser sa eskwelahan, si tita, at si lola. Sa kanilang presensya, paggabay, pagmamahal, at sakrispisyo, nagiging mas matatag tayo. Gaya ng isang tasa ng kape na may nagtatanging proseso at kwento, ang bawat isa sa atin ay produkto ng kanilang walang sawang pag-aaruga at dedikasyon.

Mga produktong ginawa ng mga kababaihan sa kooperatiba. Larawang mula sa Casile-Guinting Upland Marketing Cooperative (CGUMC).