Ulat at kuha ni Jiana Valerie Buenafe

Bilang pagkilala sa kanilang makulay na industriya ng paggawa ng mga sombrero, ipinagdiwang ang ika-18 taon ng Sombrero Festival sa Barangay Platero, Biñan, Laguna noong Martes, Marso 17.

“‘Yan ang ikinabubuhay ng mga taga-Platero,” ani Requina, isang matagal nang mananahi ng sombrero na binigyang-diin na higit pa sa isang selebrasyon ang nasabing festival.

Mula pa noong lumipat siya sa barangay nang mapangasawa niya ang isang lokal noong siya ay 17 taong gulang, nadatnan na niya ang paggawa ng sombrero bilang pangunahing hanapbuhay ng mga residente rito.

Sa ilalim ng iisang sombrero

Pinangunahan ng Barangay Platero Council ang taunang pagdiriwang, katuwang ang Pamahalaang Lungsod ng Biñan at iba pang mga organisasyon sa komunidad. Ayon kay Konsehala Lualhati Capuchino, ang pangunahing layunin ng festival ay  maitampok at mas maipakilala ang mga lokal na produkto ng barangay.

Ayon naman kay  Kapitan Eliseo Aurelio, Jr., nais nilang makilala sa buong bansa ang kalidad ng sombrerong gawa sa Platero. Mahalagang ipakita sa mga Pilipino na may sariling produkto ang komunidad na kayang makipagsabayan sa ibang merkado, aniya.

Tinatayang mahigit 500 katao ang nakilahok sa pagdiriwang at isa sa mga tampok na bahagi nito ay ang parada ng mga float na pawang hugis sombrero. Bawat organisasyon sa barangay ay nagpakita ng malikhaing disenyo at interpretasyon ng simbolo ng kanilang komunidad.

Matapos ang parada, nagtipon ang mga kalahok sa Barangay Hall kung saan ginanap ang programa, kabilang ang mga mensahe mula sa mga opisyal, pagpapakilala sa mga kalahok, at paggawad ng parangal sa mga nagwagi sa float-making contest.

Ngayong taon, itinanghal na kampeon sa naturang paligsahan ang grupong Platero Thunders, habang nagtapos bilang first runner-up ang Platero LGBTQ, at second runner-up naman ang Fedora/Almeda Cataran.

Hinabing tradisyon

Unang isinagawa ang Sombrero Festival noong 2008 bilang bahagi ng pagdiriwang ng pista ng barangay. Sa paglipas ng mga taon, unti-unti itong lumawak at naging isa sa mga kilalang cultural festival sa lungsod ng Biñan.

Sa kasalukuyan, kabilang na rin ito sa provincial calendar ng Laguna.

Para sa mga residente ng Platero, hindi lamang produkto ang sombrero—ito ay bahagi na ng kanilang pagkakakilanlan. Ayon kay Capuchino, matagal nang nakaugat ang industriyang ito sa kanilang komunidad.

“Parang hindi pa ako pinapanganak e may nananahi na ng sombrero dito,” paliwanag niya.

Bukod sa pagiging simbolo ng kultura, mahalaga rin ang tradisyon ng paggawa ng sombrero  sa ekonomiya ng lugar. Para sa maraming pamilya, ang paggawa at pagbebenta ng sombrero ang nagsisilbing pangunahing pinagkakakitaan nila.

Hindi tinatangay ng hangin

Ngunit hindi rin lingid sa mga tagapag-organisa ang mga hamong kinakaharap ng lokal na industriyang ito. Isa na rito ang pagpasok ng mas murang produkto mula sa ibang bansa, partikular na sa China.

Gayunman, nananatiling determinado ang mga gumagawa ng sombrero sa Platero na ipaglaban ang kanilang produkto.

Para kina Capuchino at Aurelio, mahalagang ipagpatuloy ang Sombrero Festival upang maipakita na may kalidad at sariling identidad ang produktong gawa ng kanilang komunidad.

“Kalimitan kasi ng mga nagagamit natin ay nanggagaling sa China e so siguro naman, tangkilikin ng mga Pilipino ang sariling atin. Talagang masisiyahan naman sila sa quality. Kung gusto nila computerized, kung gusto nila napakaganda at napakamurang halaga, hindi naman napakamahal po,” wika ni Aurelio.

Para naman sa isang mananahi ng sombrerong tulad ni Requina, hanggang ngayon ay patuloy pa ring may mga bumibili sa kanila mula sa iba’t ibang lugar at maging mula sa ibang bansa—patunay na nananatiling buhay ang industriyang ito sa kabila ng mga hamon.

Maaaring makita ang mga gawa ni Requina sa Diongco Merchandise sa Bayan ng Biñan upang patuloy na mabigyang-suporta ang gawa ng mga lokal na artisano mula sa Platero.