Ulat nina Therese Virtucio at Kimberly Fuentes

Para sa maraming estudyante sa Los Baños, ang hamong dala ng semestre ay hindi lamang nagmumula sa bigat ng kanilang mga kurso o sa nakapapasong init ng panahon. Higit pa rito, naroon ang araw-araw na pakikipagsapalaran kung paano pagkakasyahin ang allowance para sa mga pangunahing pangangailangan.

Pang araw-araw na gastusin ng mga estudyante: Laundry, Karinderya, Kapehan

Hindi na bago ang mga linyang “Saan niyo gustong kumain?” o nakasanayang “Tara, kain muna tayo,” pagkatapos ng mahabang klase o isang matinding pagsusulit. Ngunit sa panahon ngayon, ang dating simpleng pagpili ng makakainan ay nauuwi na sa seryosong kalkulasyon. Sa halip na lasa ng pagkain ang isipin, mas nangingibabaw  ang tanong na, “Kakasya pa kaya ang pera ko?” Sa bawat pagkalam ng sikmura, kailangang timbangin kung ang natitirang barya ay mapupunta sa sapat na tanghalian o itatabi bilang pamasahe pauwi. 

Mataas na Presyo ng Bilihin

Dahil sa patuloy na pagtaas ng presyo ng mga bilihin, marami ang nahihirapang ilaan ang pera na nasa kanilang pitaka. Para sa mga estudyante, ang bawat pisong dagdag sa presyo ng petrolyo ay katumbas ng bawas na ulam o mas mahabang lakarin.

Ang “Tipid-Meal” ng mga Estudyante

Ayon kay Heart, isang mag-aaral ng UPLB, nililimitahan niya ang kanyang gastos sa pagkain at pinipili na lamang maglakad upang makatipid. “Kahit kaya kong mag-jeep, tinatry ko pa rin mag-walk. Tinatry ko na yung meals ko, hindi nag-e-exceed ng PHP 70, so lagi akong siomai rice,” aniya.

Ngunit para sa iba tulad ni Riyo, mas matindi  ang sakripisyo upang mapag-abot ang budget. “Honestly, once a day lang ako kumakain; other than that, pinagkakasya ko na lang yung natitira sa pamasahe,” pahayag niya. 

Ganito rin ang dilemma ni Karyza, na kailangang timbangin ang kaniyang kakainin laban sa pamasahe pauwi. “Usually, yung gastusin ko po ay nasa pagkain. Tinitingnan ko po kung affordable yung meals… dapat po may PHP 50 ako na save para sa habal po,” pahayag ni Karyza. 

Ito na lamang ang ilan sa mga sagot ng mga estudyante ng unibersidad na naglalahad ng kani-kanilang mga gawain upang maitawid ang pang-araw-araw nilang baon. Makikitang isa sa mga nakakaapekto sa kanilang pagdedesisyon sa kakainan ay ang patuloy na pag-angat ng presyo ng mga bilihin, sa pagkain man o sa krudo, na patuloy na naapektuhan pati ang mga komyuter natin na mga estudyante. 

Diskarte sa Baon

​Sa kabila ng gipit na sitwasyon, hindi nawawalan ng diskarte ang mga estudyante upang maitawid ang kanilang pangangailangan nang hindi kinakapos sa gitna ng araw. Ang pagluluto at paghahanda ng sariling pagkain ay naging isa sa mga pamamaraan. Para sa kanila, ang bawat linggo ay nagsisimula sa isang simpleng gawi kung saan bumibili sila ng mga grocery na sapat para sa isang linggo. Sa pamamagitan ng paghahanda ng sarili nilang agahan at hapunan, hindi lang nila nairaraos ang araw ng busog, nagagawa rin nilang utay-utayin ang bawat piso at mapagaan ang bigat ng mga pang araw-araw na gastusin. 

Malaking tulong din ang paghahanap nila ng mga murang kainan sa paligid  ng unibersidad upang mairaos ang tanghalian sa pagitan ng magkakasunod na klase. Ganito mismo ang naging sistema ni Dyoj upang balansehin ang kaniyang budget.

“Meron na akong prepared meals, tapos [kumakain] na lang ako sa labas ng tanghali, tapos either breakfast or dinner sa dorm na lang ako [kumakain],” pagbabahagi ni Dyoj. 

Ganito rin ang diskarte ni Kristal na mas pinipiling mamili ng sariling supplies kaysa laging lumalabas, “Ang strategy ko is bibili ako ng gulay and groceries—nagluluto ako.”

Matatag na Loob, Maingat na Bulsa

Sa gitna ng nagmamahalang gastusin, ang mga estudyante ay pilit na sumasabay sa agos gamit ang kung ano lamang ang mayroon sila. Ang buhay-kolehiyo ay hindi na lamang tungkol sa akademikong kahusayan, kundi tungkol na rin sa madiskarteng paraan ng bawat araw. At ang diskarteng ito ay higit na sinusubok sa kasalukuyang kapanahunan kung saan pabilis nang pabilis ang pagkaubos ng laman ng kanilang mga pitaka.

Bakas ang epekto ng kasalukuyang sitwasyon sa patuloy na pagtaas ng mga bilihin. Halimbawa nito ang siomai rice na dating mabibili sa halagang PHP 50 ngunit ngayon ay umaabot na sa PHP 70. . Ilan sa mga estudyanteng natanong ay pilit na ipinagkakasya ang halagang PHP 200 sa loob ng isang araw, mula sa pamasahe sa jeep at tricycle na nagkakaroon ng karagdagang PHP 2 hanggang PHP 20. Kasabay ng pagmahal ng krudo, nagsitaasan na rin ang presyo ng mga kainan mula PHP 5 hanggang PHP 10  noong mga nakaraang buwan upang makasabay sa pag-angat ng bilihin. 

Sa labas ng apat na sulok ng silid-aralan, ang pagtitipid ang nagsisilbing pinakamahalagang leksyon para sa mga estudyanteng pilit na kumakawala sa hapdi ng implasyon. Mula sa amoy ng nilulutong ulam sa kanilang dorm hanggang sa listahan ng mga gastusing tila walang katapusan, ang mga ito ang saksi sa kanilang determinasyon. Sa mundong lahat ay nagmamahal, tanging ang kanilang diskarte ang nananatiling abot-kaya.