Ulat nina Lalie Centeno, Akira Cabrera, at Kia Tenorio

Sa gitna ng abalang mundo sa komunidad ng UP Los Baños ay may isang tagong lugar na may tinataglay na hindi lamang masasarap na pagkain, kundi mga kuwentong sumasalamin sa adbokasiya at pagbibigay-halaga sa kapwa— ang June’s Secret Hideout. Isang tagong kainan, ngunit unti-unting nakikilala ang pangalan nito, lalo na sa mga estudyante ng UPLB. 

“Gusto ko iyong food nila; affordable siya! Tapos super friendly pa nung may-ari and maganda ang services na pino-provide nila,” ani Jedd, isang estudyanteng tumatangkilik sa June’s Secret Hideout. 

Nagsimula noong 2022 bilang simpleng plano na magluto ng masasarap at abot-kayang pagkain, at kalaunan ay naging layunin ang pagbibigay ng de-kalibre at murang pagkain sa mga estudyante ng UPLB. Sa kasalukuyan, patuloy ang June’s Secret Hideout sa pagbibigay- serbisyo sa mga tumatangkilik dito.

Bukod sa pagkain at disenyo ng lugar, mas nakikilala ngayon ang establisimyento dahil sa mga adbokasiyang isinusulong nito—partikular sa pagbibigay ng oportunidad sa mga PWD at sa pagsuporta sa mga estudyanteng may likhang sining. 

ANG KWENTO SA LIKOD NG ADBOKASIYA

Si Matthew Obaldo ay isa sa mga nagmamay-ari at namamahala sa June’s Secret Hideout, katuwang ang kaniyang misis na si Jocelynne. Bagama’t si Matthew ay isang PWD na hindi nakakapagsalita at nakakarinig, nais niyang ipakita na hindi hadlang ang kaniyang kondisyon upang tuparin ang kaniyang mga pangarap at magbigay ng serbisyo sa kapwa. 

“I love my job because I make tasty meals, see customers happy, and feel proud to support our staff… As a deaf manager, my job is to prove that we can lead and succeed. I love the challenge of running a business with my partner. And it shows that [bilang] deaf, wala yung barrier to be a strong and successful owner,” ani Matthew.

Bilang isang PWD, misyon ni Matthew at ng kaniyang kainan na magbigay ng isang ligtas na espasyo sa mga kapwa niyang PWD at magbigay sa kanila ng oportunidad na makapagtrabaho. 

“Dito, normal yung trato sa kanila, parang iisa lang. Lahat kami, pantay-pantay, kahit let’s say si Matt ay deaf, lahat ng staff namin ay hindi siya yung parang pinagtatawanan… Dito na feel ni Matt na accepted siya,” kwento ni Jocelynne, asawa ni Matthew.

Bilang parte ng kanilang adbokasiya, nagbibigay sila ng libreng kopya ng “finger-spelling” chart sa kanilang mga mamimili upang subukan ang alphabetical sign language. Bukod sa kanilang mga kostumer, natututo na rin ng finger spelling ang mga kasamahan nila dahil sa pakikipag-usap kay Matthew.

“Bale natututo na po kami ng basic sign language…Meron po kaming flyers na pinamimigay po namin [finger spelling chart], tapos idinidikit po namin sa paper bag. Meron [din] po kami sa kitchen, [at] meron [din] po kami sa counter. ‘Pag may time po kami, ini-spell po namin ang mga pangalan namin,” salaysay ni Pauline Gonzales, isa sa mga empleyado ng June’s Secret Hideout. 

Kaakibat ng pagbibigay ng pantay na pagtrato sa mga PWD ay ang pagbibigay ng espasyo sa mga student artists. Sa loob ng kainan, makikita ang samu’t saring mga likhang sining tulad ng stickers, art cards, key chains, mga damit mula sa mga recycled materials, at iba pa. 

Ayon kay Jocelynne, libre nilang pinapagamit ang espasyo para sa mga likha ng mga PWD at student artists. Wala silang hinihinging komisyon o renta mula sa mga ito. Buwanan silang nagpapalit ng mga produkto para maipakita ang iba pang mga disenyo mula sa ibang mga student artists.

“Ang pwedeng mag-apply sa amin ay PWD at estudyante lang. Kung PWD o estudyante ka [at] may business ka, puwede kang maglagay ng products dito. Walang bayad, walang renta, tapos wala kaming kukunin na komisyon. Lahat ng kikitain mo, sa’yo mapupunta… Ayon yung masaya do’n kasi na-e-express nila yung sarili nila,” dagdag ni Jocelynne. 

DE-KALIDAD NA SERBISYO 

Pinatunayan ni Matthew na hindi kahinaan maging isang PWD; ito ay, sa halip, isang tanda ng katapangan, sapagkat higit pa sa kaniyang kapansanan ang iniaalay niyang serbisyo hindi lamang para sa mga kostumer, kundi pati na rin sa mga empleyado.

“Naipapakita po ng June’s Secret Hideout na safe place po ito. Kasi bawat isa po sa amin ay may karapatang mag-suggest, parang katulad ng sa bahay. Sa June’s po mafe-feel mo rin po na parang may pamilya ka,“ saad ni Pauline Gonzales, empleyado ng June’s Secret Hideout.

Inihayag ni Jocelynne ang kahanga-hangang dedikasyon ni Matthew sa paghahain ng masasarap at nakabubusog na pagkain, bagay na lalong pinatunayan sa kanyang natatanging pokus at husay sa pagtatrabaho. “’Yung focus nila is sobra. ‘Pag nakita nila pa’no gawin, magagawa nila ‘yun [at] mas better pa actually—even ‘yung pag-slice ng meat. Actually, mas magaling ‘yung focus nila kaysa sa mga hindi PWD,” ani niya.

Hindi lamang pagkain ang hatid ng establisimyento; naibibigay din nila ang de-kalidad na serbisyo sa pamamagitan ng maayos na pakikitungo sa mga kustomer. Nagiging tahanan din ito ng mga estudyanteng naghahanap ng komportableng lugar at abot-kayang pagkaing mababalik-balikan. “Kahit na mukhang kinukulang sila sa tao, attentive at approachable ‘yung mga staff. Goods na name-maintain nila ‘yung gano’ng service,” ani Mikaella Louise Gono, estudyanteng tumatangkilik sa June’s Secret Hideout. Dagdag pa niya, “Gusto ko kasi masarap, masarap ‘yung pagkakagawa. Gusto ko [rin] na na-keep nila yung vibes same as before.”

Dagdag pa rito, ang suportang ibinibigay nila sa mga content creator na mga estudyante. “Habang nag-sscroll ako sa mga contents ko, nakita ko lang na nag-comment  ang account ng June’s Secret Hideout. Sinabi nila na may surprise sila sa akin…Sinurprise nila ako ng isa sa mga menu ng libre,” kwento ni Angel, isang content creator sa TikTok.

Kakaunti man ang mga empleyado, nananatiling matatag ang June’s Secret Hideout sa pagbibigay ng serbisyong may malasakit at mataas na kalidad. Ipinapakita nito na ang tunay na sukatan ng mahusay na serbisyo ay hindi lamang sa dami ng tauhan, kundi sa dedikasyon at malasakit sa bawat kostumer.

PAGPAPATULOY NG MISYON

Nananatiling espasyo ng ekspresyon ang June’s Secret Hideout para sa mga estudyante at miyembro ng PWD community. Patuloy nitong binibigyang-halaga ang pagpapahayag ng kakayahan sa sining, pagnenegosyo, at serbisyo.

“Gusto ko pang tumanggap ng mga empleyadong PWDs… dahil gusto ko silang bigyan ng oportunidad, hindi lamang sa trabaho, kundi maniwala rin na kaya nila dahil kinaya ko rin,” pagbibigay-diin ni Matthew. Higit pa sa isang adbokasiya, ito ay sumasalamin sa realidad na kinahaharap ng mga PWDs, tulad ni Matthew, na kadalasang salat sa oportunidad at pagtitiwala.

Dahil dito, nagsusumikap ang June’s Secret Hideout na maging isang inklusibong establisimyento. Naniniwala silang ang kakayahan ay hindi nasusukat sa limitasyon, kundi sa determinasyon at kumpiyansa sa sarili. Hanggang ngayon, nananatili silang bukas sa pakikipagtulungan at pagbibigay-suporta sa mas marami pang PWD at student artists.

Sa kasalukuyan, aktibo rin silang nakikilahok sa mga inisyatiba para sa PWD-Deaf community bilang sponsor. Nagpapaunlak din sila ng mga panayam at feature upang makahikayat at makapagbigay-inspirasyon sa kapwa PWDs. Dagdag pa rito, nananatiling prayoridad ng establisimyento ang mga estudyante at PWD bilang kanilang mga empleyado.

Ang noo’y nakilala bilang Secret Hideout ay ngayo’y tumataguyod sa pantay na pagkilala sa kakayahan ng bawat isa, mapa-estudyante man o PWD. Hindi na lamang sila isang munting sikreto: sila ay patunay na ang isang maliit na espasyo ay maaaring maging malaking hakbang tungo sa mas inklusibo at mas makataong lipunang nagbibigay ng sapat na oportunidad para sa lahat.