Ulat ni Leanne Rubico

Sisig, sinigang, adobo—mga pagkain na madalas nakikita sa hapag, ngunit madalang pag isipan kung sino-sino ba ang nagsikap upang makarating ito sa atin.

Ngayong World Veterinary Day, kinikilala natin ang mahalagang papel ng mga beterinaryo hindi lamang sa pangangalaga sa hayop, kundi sa pagtitiyak na mayroong malinis, ligtas, at sapat na pagkain ang bawat Pilipino. Mula sa bukid hanggang sa plato, hindi nakukulong sa bakod ang epekto ng kanilang trabaho.

Ayon sa datos ng Statista, mahigit 11.5 kilo ng karne ng baboy ang kinain ng bawat Pilipino noong 2025. Hindi maipagkakaila na ang baboy ay kasama sa pang araw-araw na panlasa ng mga Pinoy.

(Per capita consumption ng pork at ang projected nitong values hanggang 2034. Larawan mula sa Statista)

Ngunit bago ito makarating sa atin bilang mga pagkain na kilala natin, tinitiyak ng mga beterinaryo na mabibigyan tayo ng malinis at masustansyang karne.

World Veterinary Day at One Health

Binibigyang pansin ng World Veterinary Day ang larangan ng mga beterinaryo bilang Guardians of Food and Health dahil sa kanilang kontribusyon sa kabuuan kalusugan ng bansa.

Ayon sa World Veterinary Association (WVA), ang mga beterinaryo ay nasa harap ng pagpapanatili ng malinis na pagkain. Sila ang nag titiyak na ligtas ang pinanggalingan ng mga hayop, ito ay walang sakit na nakakaapekto sa mga tao, at ito ay sapat para sa pangangailangan ng mga tao.

Sa lumalaking ideya ng One Health, kinikilala dito ang pagkakaugnay ng kalusugan ng tao, hayop, pati ang ating kapaligiran. Bilang isang beterinaryo, hindi lamang kalusugan ng hayop ang nasa kanilang mga kamay ngunit kasama rin dito ang pag iisip tungkol sa kaligtasan ng mga tao.

Ayon sa World Health Organization, halos 60% ng mga umuusbong na mga nakakahawang sakit ay zoonotic, nangangahulugang napapasa ito mula hayop sa tao o tao sa hayop. Sa pagkilala sa pagkakaugnay ng mga hayop, tao, at ang kapaligiran, mas maayos na matutugunan ang pag pigil sa simula pa lamang ng pagkalat ng mga sakit.

Ang Kalusugan ng Hayop Para sa Kalusugan ng Tao

Isa sa mga iniingatan ng mga beterinaryo ng mga baboy ay ang Antimicrobial Resistance (AMR), o ang pagiging resistant ng mga bacteria sa mga antibiotic dahil sa madalas na pag gamit nito.

Ito ay isa sa mga prioridad ni Doc Charissa May Resma na isang in-house na beterinaryo sa Piggery Division sa Marcela Farms. Aniya, “it’s [the] veterinarian’s responsibility para hindi magkaroon ng antibiotic resistance yung mga tao… [kasama sa] pang-manage ng disease ng [mga] alaga niyang baboy.”

Dagdag pa ni Doc Charissa na kailangan ingatan ng mga beterinaryo ang paggamit ng mga antibiotic upang hindi ito maipasa sa tao.

Upang maiwasan ang pagpasa ng mga gamot na nasa sistema ng mga baboy, mayroon silang tinatawag na withdrawal period kung saan kailangan itigil ang paggamot ng iilang araw o linggo upang mawala ito sa sistema ng baboy bago katayin. Isa ito sa mga paraan upang protektahan ang mga Pilipino at mabigyan sila ng karne na ligtas kainin.

Bago talakayin ang seguridad sa pagkain, kinakailangan muna alagaan at tugunan ang kalusugan ng mga hayop. Sa isang panayam kasama si Doc Michael Felipe Quilitis na isang swine consultant kaniyang ipinaliwanag “kung ‘yung production natin [ay] mababa, hindi yan makakasapat sa pangangailangan ng publiko. ‘Yung food security, it boils down to, again, production and, of course, animal health.”

(Mga pang benta na baboy mula sa Bulacan. Larawan mula kay Dr. Joseph Emil Rubico.)

Ang Papel ng mga Beterinaryo sa Pang Araw-Araw na Buhay

“We’re feeding our fellow countrymen. Dapat man lang yung mga beterinaryo [ay] responsable sa paggamit ng [angkop na] antibiotics,” giit ni Doc Mike.

“What I want is for everyone to be able to afford to eat pork by being an efficient producer because I’m doing my job well as a veterinarian. (Ang gusto ko ay ang maging abot kaya ang pag kain ng pork dahil nagagawa ko ang trabaho ko bilang beterinaryo,)” ang hangarin ni Doc Charissa.

Sa kalusugan, seguridad sa pagkain, at sa ekonomiya, mayroong mga beterinaryong nagsisikap upang mag-alaga ng mga baboy para sa pagkain at para na rin hindi mawalan ng trabaho ang mga tao sa bukid. Hindi lamang sa mga hayop ang kanilang responsibilidad bilang beterinaryo ngunit sa buong sambayanang Pilipino.

Pagdating ng mga pagkain sa atin, ang nakikita natin ay bunga ng kanilang pagsisikap. Madalas ay nagtatrabaho lang sila sa mga gilid, ngunit kahit hindi sila gaanong pansin ng publiko.

”Sa akin, matulungan ko lang ‘yung farm, ma-improve yung performance, maging maganda yung production, maging mababa ang mortality, and then eventually, kumita yung farm. Pakiramdam ko, highly recognized na ako doon,” ani Doc Mike.

Ngayong World Veterinary Day, hindi nila hinihingi ang malaking pagdiriwang, kundi ang tamang suporta upang patuloy silang makapagdala ng malinis at masustansyang pagkain sa mga Pilipino. Ika ni Doc Charissa, “the right sectors should be able to recognize what you’re doing so they can support you to continue what you are doing. (Ang mga tamang sektor ang dapat makakilala sa mga ginagawa namin upang masuportahan ang pagtuloy ng aming trabaho.)”

Ang panawagan ni Doc Charissa, “hopefully, talaga alam ng tao how to support the local industry kasi it will help a lot para it will continue the farming. (Sana ay alam ng tao kung paano suportahan ang lokal na industriya upang mapatuloy ang pagsasaka.)”

Bilang mga mamamayang Pilipino, suportahan natin ang kanilang industriya sa pamamagitan ng pagbili ng mga lokal na produkto at karne upang mapabuti nila ang kanilang layunin na makapagpakain ng malinis, ligtas, at sapat na pagkain para sa lahat ng Pilipino.